اسکار هیپرتروفیک نوعی جای زخم برجسته، ضخیم و گاهی قرمز، سفت، خارشدار یا دردناک است که ممکن است پس از جراحی، بخیه، سوختگی یا آسیب پوستی ایجاد شود. این اسکار برخلاف کلوئید معمولاً از محدوده زخم اولیه فراتر نمیرود؛ اما ممکن است برای مدت طولانی برجسته باقی بماند.
بهترین روش درمان اسکار برجسته به تازگی، ضخامت، رنگ، محل و علائم آن بستگی دارد و یک روش واحد برای همه افراد مناسب نیست. بااینحال، سه روش اصلی و پرکاربرد عبارتاند از:
- ژل یا ورق سیلیکونی: روشی غیرتهاجمی برای اسکارهای تازه و در حال برجستهشدن، پس از بستهشدن کامل زخم.
- تزریق کورتون داخل اسکار: مناسب اسکارهای ضخیم، سفت، فعال، خارشدار یا دردناک.
- لیزردرمانی: روشی تخصصی برای کاهش قرمزی، سفتی، ضخامت و ناصافی اسکار هیپرتروفیک.
در اسکارهای مقاوم ممکن است ترکیبی از این روشها یا درمانهایی مانند 5‑FU، کرایوتراپی و جراحی بررسی شود. هدف درمان، کاهش برجستگی و علائم اسکار و بهترشدن ظاهر و انعطافپذیری آن است؛ اما هیچ روشی محوشدن کامل جای زخم را تضمین نمیکند.

اگر اسکار با این روشها بهاندازه کافی بهبود پیدا نکند، ممکن است روشهایی مانند تزریق 5-FU، لیزر PDL، لیزر فرکشنال، کرایوتراپی، جراحی اصلاح اسکار یا درمان ترکیبی بررسی شوند. هدف درمان، کاهش برجستگی، قرمزی، سفتی، خارش و درد و بهترشدن ظاهر اسکار است؛ اما هیچ روشی محوشدن کامل جای زخم را تضمین نمیکند.
تشخیص اسکار هیپرتروفیک از اسکار کلوئیدی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا روند رشد و روش درمان آنها یکسان نیست. اگر اسکار از محدوده زخم اولیه عبور کرده، بهسرعت بزرگ میشود یا حرکت را محدود کرده است، باید توسط پزشک معاینه شود.
در جدول زیر میتوانید کاربرد کلی روشهای درمان اسکار هیپرتروفیک را مقایسه کنید. انتخاب نهایی روش درمان باید براساس نوع، ضخامت، سن و علائم اسکار توسط پزشک انجام شود.
| روش درمان | بیشتر مناسب برای | کاربرد کلی |
|---|---|---|
| ژل یا ورق سیلیکونی | اسکار تازه و زخم کاملاً بستهشده | کمک به کاهش برجستگی و نرمی اسکار |
| تزریق کورتون | اسکار ضخیم، سفت، خارشدار یا دردناک | کاهش التهاب، سفتی و ضخامت |
| تزریق 5-FU | اسکار فعال یا مقاوم به درمان | کاهش تولید بیشازحد بافت اسکار |
| لیزر PDL | اسکار قرمز، خارشدار یا فعال | کاهش قرمزی و علائم عروقی |
| لیزر فرکشنال CO₂ | اسکار ضخیم، سفت یا ناصاف | بهبود بافت، ضخامت و انعطافپذیری |
| لیزر Er:YAG | اسکار سفت یا دارای سطح ناصاف | بازسازی کنترلشده بافت اسکار |
| لیزر Nd:YAG | اسکار قرمز با عروق عمقیتر | هدفگیری عروق عمقی اسکار |
| لیزر فرکشنال غیرسایشی | اسکار خفیفتر و نیاز به نقاهت کوتاهتر | بهبود تدریجی بافت پوست |
| انتقال دارو با کمک لیزر | اسکار ضخیم، سفت یا مقاوم | کمک به نفوذ دارو در عمق اسکار |
| فشاردرمانی | اسکار وسیع یا ناشی از سوختگی | کمک به کاهش تدریجی ضخامت اسکار |
| کرایوتراپی | اسکار کوچک، محدود و برجسته | کاهش کنترلشده بافت اضافی |
| جراحی اصلاح اسکار | اسکار بزرگ، مقاوم یا محدودکننده حرکت | برداشتن یا اصلاح ساختار اسکار |
| تزریق بلیومایسین یا وراپامیل | موارد مقاوم و انتخابشده | کمک احتمالی به کاهش ضخامت و سفتی |
| پرتودرمانی پس از جراحی | موارد شدید و عودکننده با تشخیص پزشک | کاهش احتمال بازگشت اسکار |
بهطور کلی، سیلیکون برای اسکارهای تازه، تزریق و لیزر برای اسکارهای فعال یا ضخیم و درمانهای ترکیبی برای اسکارهای مقاوم بررسی میشوند. هیچکدام از این روشها محوشدن کامل اسکار را تضمین نمیکنند.
۱. ژل یا ورق سیلیکونی

ژل و ورق سیلیکونی از روشهای غیرتهاجمی و پرکاربرد برای درمان اسکار هیپرتروفیک و جای زخم برجسته هستند. این محصولات بیشتر برای اسکارهای تازه، جای بخیه برجسته، اسکار قرمز، سفت یا زخمی که در حال برجسته شدن است استفاده میشوند.
سیلیکون معمولاً بعد از بسته شدن کامل زخم استفاده میشود، نه روی زخم باز. این روش با ایجاد یک لایه محافظ روی پوست، به حفظ رطوبت، کاهش تحریک و نرمتر شدن بافت اسکار کمک میکند.
| مناسب برای | اسکار تازه، جای بخیه برجسته، اسکار قرمز یا در حال ضخیم شدن |
|---|---|
| نقش درمان | کمک به صافتر، نرمتر و کمرنگتر شدن جای زخم برجسته |
| نکته مهم | برای نتیجه بهتر باید منظم و طولانیمدت استفاده شود |
اگر اسکار هیپرتروفیک خیلی ضخیم، قدیمی، خارشدار یا مقاوم باشد، ژل یا ورق سیلیکونی بهتنهایی معمولاً کافی نیست و ممکن است پزشک روشهایی مثل تزریق کورتون، لیزر، 5-FU یا درمان ترکیبی را پیشنهاد کند.
2. تزریق کورتون داخل اسکار

تزریق کورتون یکی از روشهای رایج برای درمان اسکار هیپرتروفیک، اسکار برجسته، سفت، قرمز یا خارشدار است. در این روش، پزشک داروی کورتونی مثل تریامسینولون را مستقیماً داخل بافت اسکار تزریق میکند تا التهاب و فعالیت بیشازحد کلاژنسازی کاهش پیدا کند.
این روش بیشتر زمانی استفاده میشود که جای زخم برجسته شده، ضخامت پیدا کرده، سفت است یا باعث خارش، درد و ناراحتی میشود. تزریق کورتون معمولاً در چند جلسه انجام میشود و نتیجه آن بهمرور با نرمتر و صافتر شدن اسکار دیده میشود.
| مناسب برای | اسکار برجسته، سفت، قرمز، خارشدار یا دردناک |
|---|---|
| نقش درمان | کاهش التهاب، ضخامت، خارش و برجستگی اسکار هیپرتروفیک |
| نکته مهم | باید توسط پزشک انجام شود و ممکن است به چند جلسه نیاز داشته باشد |
تزریق کورتون برای همه جای زخمها لازم نیست، اما اگر اسکار هیپرتروفیک فعال، ضخیم، خارشدار یا مقاوم باشد، میتواند یکی از گزینههای مهم درمان باشد. در بعضی موارد، پزشک برای نتیجه بهتر آن را با روشهایی مثل ژل سیلیکونی، لیزر یا تزریق 5-FU ترکیب میکند.
3. تزریق 5-FU

تزریق 5-FU یکی از روشهای تخصصیتر برای درمان اسکار هیپرتروفیک و جای زخم برجسته مقاوم است. این روش معمولاً زمانی بررسی میشود که اسکار ضخیم، سفت یا فعال باشد و به درمانهای سادهتر یا تزریق کورتون بهتنهایی پاسخ کافی ندهد.
5-FU با کاهش فعالیت سلولهایی که در تولید بیشازحد کلاژن نقش دارند، میتواند به کنترل بافت اضافه اسکار کمک کند. این تزریق معمولاً داخل خود اسکار انجام میشود و در بعضی موارد، پزشک آن را همراه با کورتون مثل تریامسینولون استفاده میکند تا نتیجه درمان بهتر شود.
| مناسب برای | اسکار هیپرتروفیک مقاوم، ضخیم یا مواردی که با کورتون تنها بهتر نشدهاند |
|---|---|
| نقش درمان | کاهش فعالیت سلولهای تولیدکننده کلاژن و کمک به صافتر شدن اسکار برجسته |
| نکته مهم | درمان تخصصی است و باید توسط پزشک، معمولاً در چند جلسه، انجام شود |
تزریق 5-FU برای همه اسکارهای برجسته انتخاب اول نیست. اگر اسکار تازه و خفیف باشد، روشهایی مثل ژل سیلیکونی، ورق سیلیکونی یا مراقبت پوستی ممکن است در اولویت باشند. اما برای اسکارهای مقاومتر، پزشک ممکن است 5-FU را بهتنهایی یا همراه با کورتون، لیزر یا درمان ترکیبی پیشنهاد کند.
4. درمان اسکار هیپرتروفیک با لیزر
لیزردرمانی یکی از روشهای تخصصی برای کاهش قرمزی، برجستگی، سفتی، خارش و ناصافی اسکار هیپرتروفیک است. انتخاب نوع لیزر به رنگ، ضخامت، سن، محل اسکار، میزان فعالیت عروقی و نوع پوست فرد بستگی دارد؛ بنابراین یک دستگاه لیزر برای تمام اسکارهای برجسته مناسب نیست.
بعضی لیزرها عروق و قرمزی اسکار را هدف قرار میدهند و برخی دیگر با ایجاد آسیب کنترلشده در بافت اسکار، به بازسازی کلاژن و افزایش انعطافپذیری آن کمک میکنند. لیزر معمولاً اسکار را بهطور کامل از بین نمیبرد، اما میتواند آن را صافتر، نرمتر، کمرنگتر و کمتر قابلمشاهده کند.
درمان اغلب طی چند جلسه انجام میشود و در اسکارهای ضخیم یا مقاوم ممکن است همراه با تزریق کورتون، 5‑FU، ژل سیلیکونی یا روشهای دیگر به کار رود.
لیزر PDL برای کاهش قرمزی و التهاب اسکار

لیزر رنگی پالسی یا Pulsed Dye Laser یکی از مهمترین لیزرها برای اسکارهای هیپرتروفیک قرمز، صورتی، ملتهب یا خارشدار است. این لیزر عروق ریز و فعال داخل اسکار را هدف قرار میدهد و به کاهش قرمزی، التهاب، خارش و گاهی برجستگی اسکار کمک میکند.
PDL بیشتر برای اسکارهای تازه و فعال مناسب است. اگر اسکار قدیمی، بسیار ضخیم و سفت باشد، این روش معمولاً بهتنهایی کافی نیست و ممکن است با لیزر فرکشنال یا تزریق دارو ترکیب شود.
لیزر فرکشنال CO₂ برای اسکارهای ضخیم و سفت

لیزر فرکشنال دیاکسیدکربن یا Fractional CO₂ Laser بیشتر برای اسکارهای ضخیم، سفت، ناهموار یا محدودکننده حرکت استفاده میشود. این لیزر ستونهای بسیار ریز و کنترلشدهای در بافت اسکار ایجاد میکند تا روند بازسازی پوست و تنظیم مجدد کلاژن آغاز شود.
این روش میتواند ضخامت و زبری اسکار را کمتر کند و نرمی، انعطافپذیری و ظاهر کلی آن را بهبود دهد. قرمزی، تورم، پوستهریزی و تغییر موقت رنگ پوست از عوارض احتمالی آن هستند و انتخاب تنظیمات دستگاه باید متناسب با نوع پوست انجام شود.
لیزر Er:YAG برای بازسازی کنترلشده بافت اسکار

لیزر اربیوم یا Er:YAG مانند لیزر CO₂ برای بازسازی سطح و بافت اسکار استفاده میشود، اما معمولاً آسیب حرارتی کمتری به پوست اطراف وارد میکند. به همین دلیل ممکن است دوره قرمزی و ترمیم آن در بعضی بیماران کوتاهتر باشد.
این لیزر برای بهبود ناصافی، سفتی و ضخامت اسکارهای هیپرتروفیک انتخابشده کاربرد دارد. عمق و شدت درمان باید براساس ضخامت اسکار و نوع پوست توسط پزشک تنظیم شود.
لیزر Nd:YAG برای عروق عمقیتر اسکار

لیزر Nd:YAG میتواند به عمق بیشتری از پوست نفوذ کند و عروق عمقیتر داخل اسکار را هدف قرار دهد. این روش در بعضی اسکارهای برجسته، قرمز یا مقاوم استفاده میشود؛ بهخصوص زمانی که پزشک تشخیص دهد فعالیت عروقی اسکار در لایههای عمیقتر قرار دارد.
استفاده از این لیزر به تنظیم دقیق انرژی نیاز دارد؛ زیرا حرارت زیاد ممکن است باعث سوختگی، التهاب یا تغییر رنگ پوست شود. به همین دلیل Nd:YAG باید فقط برای موارد انتخابشده و توسط پزشک باتجربه انجام شود.
لیزر فرکشنال غیرسایشی

لیزرهای فرکشنال غیرسایشی یا Non-Ablative Fractional Lasers بدون برداشتن مستقیم سطح پوست، لایههای عمقیتر را بهصورت کنترلشده گرم میکنند. دوره بهبود این روشها معمولاً کوتاهتر از لیزرهای سایشی CO₂ و Er:YAG است، اما ممکن است برای رسیدن به نتیجه مطلوب به جلسات بیشتری نیاز باشد.
این روش بیشتر برای اسکارهای خفیفتر، بهبود تدریجی بافت و بیمارانی مناسب است که نمیتوانند دوره نقاهت طولانی داشته باشند.
انتقال دارو با کمک لیزر

در روش Laser-Assisted Drug Delivery یا LADD ابتدا با لیزر فرکشنال کانالهای بسیار ریزی در بافت اسکار ایجاد میشود. سپس دارویی مانند کورتیکواستروئید یا 5‑FU روی ناحیه قرار میگیرد تا از این کانالها به قسمتهای عمقیتر اسکار نفوذ کند.
این روش ممکن است برای اسکارهای ضخیم، سفت یا مقاوم مفید باشد و اثر بازسازی لیزر را با اثر دارو ترکیب کند. بااینحال، نوع دارو، مقدار مصرف و فاصله جلسات باید کاملاً توسط پزشک تعیین شود.
عوارض و مراقبتهای بعد از لیزر اسکار
بعد از لیزردرمانی ممکن است قرمزی، تورم، سوزش، پوستهریزی، تاول یا تغییر موقت رنگ پوست ایجاد شود. احتمال تیرگی یا روشنشدن پوست در افراد دارای پوست تیره بیشتر است؛ بنابراین انتخاب دستگاه و تنظیمات مناسب اهمیت زیادی دارد.
استفاده از ترمیمکننده تجویزشده، دستکارینکردن پوست، محافظت در برابر نور خورشید و استفاده منظم از ضدآفتاب از مهمترین مراقبتهای بعد از درمان است. نتیجه لیزر تدریجی است و معمولاً بعد از چند جلسه و با ادامه بازسازی پوست مشخص میشود.
5. فشاردرمانی

فشاردرمانی یکی از روشهای غیرتهاجمی برای کنترل و درمان اسکار هیپرتروفیک است که بیشتر در اسکارهای وسیع، اسکار سوختگی و جای زخمهایی استفاده میشود که در معرض برجسته شدن یا ضخیم شدن هستند. در این روش، با استفاده از لباس فشاری، بانداژ فشاری یا ابزارهای مخصوص، فشار کنترلشدهای روی ناحیه اسکار وارد میشود.
هدف فشاردرمانی این است که برجستگی، ضخامت و قرمزی جای زخم بهمرور کمتر شود. این روش معمولاً باید بهصورت منظم و طولانیمدت انجام شود و بیشتر برای اسکارهای گستردهتر کاربرد دارد، نه اسکارهای کوچک و محدود روی صورت.
| مناسب برای | اسکار سوختگی، اسکارهای وسیع و جای زخمهای در حال برجسته شدن |
|---|---|
| نقش درمان | کاهش تدریجی ارتفاع، ضخامت و قرمزی اسکار برجسته |
| نکته مهم | نیاز به استفاده منظم، طولانیمدت و فشار استاندارد دارد |
اگر اسکار شما کوچک، خیلی سفت، خارشدار یا مقاوم باشد، فشاردرمانی بهتنهایی معمولاً کافی نیست و ممکن است پزشک روشهایی مثل ژل سیلیکونی، تزریق کورتون، لیزر یا درمان ترکیبی را پیشنهاد کند.
6. کرایوتراپی

کرایوتراپی یا سرمادرمانی یکی از روشهای درمان اسکار هیپرتروفیک و جای زخم برجسته است. در این روش، پزشک با استفاده از سرمای کنترلشده، معمولاً نیتروژن مایع، بافت اضافه اسکار را هدف قرار میدهد تا برجستگی و ضخامت جای زخم بهمرور کمتر شود.
این روش بیشتر برای اسکارهای برجسته کوچکتر، محدود، سفت یا مقاوم کاربرد دارد. اگر جای زخم شما خیلی وسیع باشد یا پوست شما مستعد لک و تغییر رنگ باشد، پزشک باید با دقت بیشتری تصمیم بگیرد؛ چون بعد از کرایوتراپی ممکن است پوست ناحیه درمان موقتاً تیرهتر یا روشنتر شود.
کرایوتراپی معمولاً به یک جلسه محدود نمیشود و ممکن است برای نتیجه بهتر چند جلسه انجام شود. در بعضی موارد، پزشک این روش را همراه با تزریق کورتون، ژل سیلیکونی یا لیزر استفاده میکند تا برجستگی اسکار بهتر کنترل شود.
7. جراحی اصلاح اسکار

جراحی اصلاح اسکار یکی از روشهای درمان اسکار هیپرتروفیک است، اما معمولاً انتخاب اول برای هر جای زخم برجستهای نیست. اگر اسکار شما بزرگ، ضخیم، بدشکل، کشیده یا مقاوم باشد و با روشهایی مثل سیلیکون، تزریق، لیزر یا کرایوتراپی به اندازه کافی بهتر نشود، پزشک ممکن است جراحی اصلاح اسکار را بررسی کند.
در این روش، پزشک بافت اسکار را اصلاح یا در بعضی موارد بخشی از آن را برمیدارد و تلاش میکند جای زخم جدید با ظاهر بهتر، کشیدگی کمتر و فرم منظمتری ترمیم شود. هدف جراحی این نیست که پوست کاملاً بدون اثر زخم شود؛ هدف اصلی این است که ظاهر اسکار بهتر، برجستگی کمتر و شکل جای زخم قابلقبولتر شود.
نکته مهم این است که جراحی بهتنهایی همیشه کافی نیست. چون وقتی پوست دوباره برش میخورد، بدن یک روند ترمیم جدید را شروع میکند و اگر زمینه ایجاد اسکار برجسته وجود داشته باشد، ممکن است جای زخم دوباره ضخیم شود. به همین دلیل، پزشک ممکن است بعد از جراحی از روشهایی مثل ورق یا ژل سیلیکونی، تزریق کورتون، لیزر یا مراقبتهای تخصصی بعد از عمل استفاده کند.
جراحی اصلاح اسکار بیشتر برای زمانی مناسب است که اسکار برجسته از نظر ظاهری آزاردهنده باشد، روی حرکت پوست یا مفصل اثر بگذارد، باعث کشیدگی شود یا با درمانهای غیرجراحی نتیجه کافی نگرفته باشد. انتخاب این روش باید با معاینه پزشک و بر اساس اندازه، محل، سن اسکار، نوع پوست و سابقه ترمیم زخم شما انجام شود.
8. تزریقهای تخصصیتر برای اسکار هیپرتروفیک
اگر اسکار برجسته شما ضخیم، سفت، مقاوم یا خارشدار باشد و با روشهایی مثل ژل سیلیکونی، ورق سیلیکونی، تزریق کورتون یا لیزر به اندازه کافی بهتر نشود، پزشک ممکن است تزریقهای تخصصیتری مثل بلیومایسین یا وراپامیل را بررسی کند. این روشها معمولاً برای جای زخم برجستهای استفاده میشوند که به درمانهای سادهتر پاسخ خوبی نداده است.
تزریق بلیومایسین

بلیومایسین یکی از داروهایی است که در بعضی موارد برای درمان اسکار هیپرتروفیک مقاوم استفاده میشود. اگر جای زخم شما برجسته، ضخیم و فعال باشد، این دارو میتواند با کاهش فعالیت سلولهای تولیدکننده بافت اضافه، به کمتر شدن برجستگی اسکار کمک کند.
| مناسب برای | اسکار برجسته، ضخیم و مقاومی که به درمانهای سادهتر پاسخ کافی نداده است |
|---|---|
| نقش درمان | کمک به کاهش رشد بافت اضافه و کمتر شدن برجستگی جای زخم |
| نکته مهم | برای همه اسکارها انتخاب اول نیست و باید فقط با تشخیص پزشک انجام شود |
تزریق وراپامیل

وراپامیل هم یکی از داروهای تزریقی است که ممکن است در بعضی اسکارهای هیپرتروفیک مقاوم بررسی شود. اگر اسکار شما سفت، ضخیم یا برجسته باقی مانده باشد، پزشک ممکن است این روش را برای کمک به نرمتر شدن بافت اسکار و کنترل برجستگی در نظر بگیرد.
| مناسب برای | بعضی اسکارهای برجسته و مقاوم، با تشخیص پزشک |
|---|---|
| نقش درمان | کمک احتمالی به نرمتر شدن بافت اسکار و کاهش ضخامت جای زخم |
| نکته مهم | نتیجه آن در همه افراد یکسان نیست و معمولاً بهصورت انتخابی استفاده میشود |
بهطور کلی، اگر اسکار هیپرتروفیک شما تازه، خفیف یا فقط کمی برجسته شده باشد، معمولاً اول روشهایی مثل سیلیکون، تزریق کورتون یا لیزر بررسی میشوند. تزریقهای تخصصیتر مثل بلیومایسین یا وراپامیل بیشتر زمانی مطرح میشوند که جای زخم برجسته مقاومتر باشد و به درمانهای اولیه پاسخ کافی نداده باشد.
9. پرتودرمانی

پرتودرمانی بعد از جراحی یکی از روشهای خاص و تخصصی برای کنترل احتمال برگشت اسکار برجسته است. این روش معمولاً برای هر اسکار هیپرتروفیک سادهای استفاده نمیشود و بیشتر زمانی مطرح میشود که اسکار شما شدید، مقاوم، عودکننده، بزرگ یا پرریسک باشد.
در این روش، ابتدا اسکار با جراحی اصلاح یا برداشته میشود. سپس در زمان مشخص و تحت نظر پزشک، مقدار کنترلشدهای از اشعه به ناحیه درمان داده میشود تا فعالیت سلولهایی که ممکن است دوباره باعث ضخیم شدن و برجسته شدن جای زخم شوند، کاهش پیدا کند.
پرتودرمانی برای کدام اسکارهای برجسته و کلوئیدی مناسب است؟

پرتودرمانی بعد از جراحی بیشتر برای اسکارهایی بررسی میشود که احتمال برگشت بالایی دارند؛ مثلاً اسکارهایی که قبلاً بعد از درمان دوباره برگشتهاند، بسیار ضخیم و مقاوم هستند یا از نظر ظاهری و عملکردی مشکل جدی ایجاد کردهاند. اگر اسکار شما تازه، کوچک یا خفیف باشد، معمولاً روشهایی مثل سیلیکون، تزریق، لیزر یا کرایوتراپی زودتر بررسی میشوند.
عوارض و نکات مهم پرتودرمانی بعد از جراحی اسکار

پرتودرمانی برای اسکار برجسته باید فقط با تشخیص پزشک و در مرکز درمانی معتبر انجام شود. این روش برای همه افراد مناسب نیست و قبل از انجام آن باید عواملی مثل سن، محل اسکار، اندازه اسکار، سابقه پزشکی، بارداری، سابقه سرطان یا پرتودرمانی قبلی بررسی شود.
بعد از پرتودرمانی ممکن است پوست ناحیه درمان دچار قرمزی، خشکی، حساسیت، تیرگی، روشنتر شدن رنگ پوست یا التهاب شود. به همین دلیل، مقدار اشعه و محافظت از بافتهای اطراف باید کاملاً دقیق و کنترلشده باشد.
بهطور کلی، پرتودرمانی بعد از جراحی یک درمان کمکی برای موارد خاص است، نه یک روش معمولی برای همه اسکارهای برجسته. اگر پزشک این روش را برای شما پیشنهاد کند، حتماً درباره دلیل انجام، زمان مناسب، عوارض احتمالی و مراقبتهای بعد از درمان سؤال کنید.
سخن پایانی
بهترین روشهای درمان اسکار برجسته برای همه یکسان نیستند و باید براساس سن، ضخامت و علائم اسکار انتخاب شوند. تشخیص درست و شروع درمان مناسب میتواند به کاهش برجستگی، قرمزی، خارش و سفتی اسکار کمک کند.