اگر جای زخم، جای جوش یا اثر بخیه روی پوست شما حالت گود، چالهای یا فرورفته پیدا کرده، احتمالاً با نوعی اسکار فرورفته یا اسکار آتروفیک روبهرو هستید. درمان اسکار فرورفته با یک روش ثابت برای همه افراد انجام نمیشود؛ چون عمق گودی، چسبندگی زیر پوست، نوع جای زخم و حتی وجود لک یا ناهمواری سطحی در انتخاب روش درمان نقش دارد.
برای درمان جای زخم فرورفته، روشهایی مثل سابسیژن، فیلر، میکرونیدلینگ، آر اف میکرونیدلینگ، لیزر فرکشنال، TCA CROSS، پانچ، تزریق چربی و پیلینگ شیمیایی استفاده میشوند. انتخاب بهترین روش به نوع اسکار، عمق گودی، چسبندگی زیر پوست و وجود لک یا ناهمواری سطحی بستگی دارد.
- اگر اسکار شما گود، چسبیده یا موجدار است، سابسیژن میتواند گزینه مهمی باشد.
- اگر گودی جای زخم به دلیل کاهش حجم پوست ایجاد شده، فیلر یا تزریق چربی میتواند کمککننده باشد.
- اگر جای جوش شما سوراخمانند، باریک و عمیق است، TCA CROSS یا پانچ معمولاً انتخاب هدفمندتری است.
- اگر اسکار فرورفته سطحی تا متوسط دارید، میکرونیدلینگ، آر اف میکرونیدلینگ یا لیزر فرکشنال میتواند به کلاژنسازی و صافتر شدن پوست کمک کند.
- اگر مشکل اصلی لک، تیرگی یا ناهمواری سطحی همراه با اسکار است، پیلینگ شیمیایی یا لیزر میتواند نقش کمکی داشته باشد.
- اگر چند نوع گودی، چاله، لک و ناهمواری با هم دارید، درمان ترکیبی معمولاً نتیجه بهتری میدهد.

در ادامه، روشهای اصلی درمان اسکار فرورفته و جای زخم گود شده را به بررسی میکنیم تا بدانید هر روش برای چه نوع اسکاری مناسبتر است و چه انتظاری باید از نتیجه درمان داشته باشید.
لیست بهترین روشهای درمان اسکار فرورفته یا آتروفیک
| روش درمان | مناسب برای چه نوع اسکاری؟ | نتیجه یا نقش درمان |
|---|---|---|
| سابسیژن | اسکار فرورفته، گود، چسبیده و موجدار | آزاد کردن چسبندگی زیر پوست و کمک به بالا آمدن گودی |
| فیلر | جای زخم گود شده همراه با کاهش حجم | پر کردن سریعتر گودی و همسطحتر نشان دادن پوست |
| میکرونیدلینگ | جای جوش فرورفته سطحی تا متوسط و ناهمواری پوست | تحریک کلاژنسازی و بهبود تدریجی بافت پوست |
| لیزر فرکشنال | اسکار آتروفیک سطحی تا متوسط و پوست ناصاف | بازسازی سطح پوست و کاهش ناهمواری جای زخم |
| آر اف میکرونیدلینگ | جای جوش گود شده، منافذ باز و اسکارهای متوسط | تحریک عمقیتر کلاژنسازی نسبت به میکرونیدلینگ ساده |
| TCA CROSS | جای جوش عمیق، باریک و سوراخمانند | درمان نقطهای داخل چاله و کمک به ساخت کلاژن همان ناحیه |
| پانچ | اسکارهای خیلی عمیق، مقاوم و آیسپیک | برداشتن، اصلاح یا بالا آوردن اسکارهای عمیق و محدود |
| تزریق چربی | گودیهای وسیعتر و فرورفتگی همراه با کاهش حجم صورت | جبران حجم ازدسترفته و کمتر کردن ظاهر فرورفتگی |
| پیلینگ شیمیایی | اسکارهای خفیف، لک، تیرگی و ناهمواری سطحی | لایهبرداری کنترلشده و یکنواختتر شدن سطح پوست |
| کرم و پماد ترمیمکننده | خشکی، التهاب، قرمزی، لک و مراقبت بعد از درمان | کمک به ترمیم سطح پوست؛ نه پر کردن گودی واقعی |
| درمان ترکیبی | اسکارهای قدیمی، عمیق یا ترکیبی با چند نوع گودی و ناهمواری | ترکیب چند روش برای نتیجه بهتر و طبیعیتر |
اگر جای جوش، جای زخم، بخیه، آبلهمرغان یا هر آسیب پوستی دیگری روی صورت یا بدن شما حالت گود، چالهای یا فرورفته پیدا کرده، احتمالاً با اسکار فرورفته یا آتروفیک روبهرو هستید. در این نوع اسکار، مشکل فقط تغییر رنگ پوست نیست؛ بخشی از بافت و کلاژن زیر پوست از بین رفته یا بهخوبی ترمیم نشده است. به همین دلیل، کرم و پماد بهتنهایی معمولاً نمیتوانند گودی واقعی پوست را کامل پر کنند.
۱. سابسیژن

سابسیژن یکی از روشهای مهم برای درمان اسکار فرورفته، جای جوش گود شده و جای زخمهایی است که به بافت زیر پوست چسبیدهاند. در این روش، پزشک با یک سوزن مخصوص یا کانولای ظریف، چسبندگیهای زیر اسکار را آزاد میکند تا پوست کمتر به سمت پایین کشیده شود و گودی جای زخم بهمرور کمتر دیده شود.
این روش بیشتر برای اسکارهای گود، چسبیده، موجدار و جای جوشهای فرورفته مناسب است. اگر جای زخم شما فقط لک، تیرگی یا قرمزی دارد و پوست واقعاً گود نشده، سابسیژن انتخاب اصلی نیست. اما اگر جای زخم حالت چالهای، فرورفته یا کشیدهشده به پایین دارد، سابسیژن میتواند یکی از مؤثرترین گزینهها باشد.
نتیجه سابسیژن معمولاً تدریجی است و طی چند هفته تا چند ماه بهتر دیده میشود، چون پوست برای ترمیم و ساخت کلاژن جدید به زمان نیاز دارد. در بعضی موارد، برای نتیجه بهتر، سابسیژن با فیلر، لیزر، میکرونیدلینگ یا PRP ترکیب میشود.
۲. فیلر

فیلر یکی از سریعترین روشها برای بهتر کردن ظاهر اسکار فرورفته، جای جوش گود شده و جای زخمهایی است که به دلیل کاهش حجم پوست، حالت چالهای پیدا کردهاند. در این روش، پزشک مقدار مشخصی ماده پرکننده را زیر ناحیه گود تزریق میکند تا سطح پوست بالاتر بیاید و جای زخم همسطحتر دیده شود.
این روش بیشتر برای اسکارهای فرورفتهای مناسب است که گودی مشخص دارند، اما خیلی باریک و سوراخمانند نیستند. اگر جای زخم شما حالت گود، پهن یا کمحجم دارد، فیلر میتواند ظاهر آن را سریعتر بهتر کند. اما اگر اسکار به بافت زیر پوست چسبیده باشد، معمولاً ترکیب فیلر با سابسیژن نتیجه بهتری میدهد.
مزیت اصلی فیلر این است که نتیجه آن نسبت به روشهایی مثل لیزر و میکرونیدلینگ سریعتر دیده میشود؛ چون گودی از زیر پر میشود. البته ماندگاری فیلر دائمی نیست و بسته به نوع فیلر، عمق اسکار و شرایط پوست، ممکن است بعد از مدتی نیاز به تمدید داشته باشد. برای اسکارهای خیلی عمیق، سوراخمانند یا لک و تیرگی بدون گودی واقعی، فیلر انتخاب اصلی نیست.
۳. میکرونیدلینگ

میکرونیدلینگ یکی از روشهای رایج برای درمان اسکار فرورفته، جای جوش گود شده و ناهمواریهای سطحی تا متوسط پوست است. در این روش، پزشک یا درمانگر با سوزنهای بسیار ریز و کنترلشده، پوست را تحریک میکند تا وارد روند ترمیم شود و کلاژن جدید بسازد. چون یکی از دلایل اصلی اسکار آتروفیک کمبود کلاژن در ناحیه آسیبدیده است، این کلاژنسازی میتواند به مرور ظاهر گودی و چالههای پوست را بهتر کند.
این روش بیشتر برای جای جوش فرورفته سطحی تا متوسط، چالههای ریز، بافت ناصاف پوست و اسکارهایی مناسب است که خیلی عمیق یا چسبیده نیستند. اگر جای زخم شما حالت گود ملایم، ناهموار یا چالهچاله دارد، میکرونیدلینگ میتواند به صافتر شدن تدریجی پوست کمک کند. اما اگر اسکار خیلی عمیق، سوراخمانند یا به بافت زیر پوست چسبیده باشد، معمولاً بهتنهایی کافی نیست و ممکن است در کنار روشهایی مثل سابسیژن، فیلر، لیزر یا TCA CROSS استفاده شود.
نتیجه میکرونیدلینگ فوری نیست و به زمان نیاز دارد، چون پوست باید بهمرور کلاژن جدید بسازد. معمولاً برای بهتر شدن اسکار فرورفته به چند جلسه درمان نیاز است و تغییرات طی چند هفته تا چند ماه واضحتر میشود. مزیت اصلی این روش این است که به جای پر کردن سریع گودی، کیفیت بافت پوست را بهتر میکند و برای اسکارهای سطحی تا متوسط میتواند گزینهای کاربردی و کمتهاجمی باشد.
۴. لیزر فرکشنال

لیزر فرکشنال یکی از روشهای پرکاربرد برای درمان اسکار فرورفته، جای جوش گود شده و ناهمواریهای پوست است. در این روش، انرژی لیزر بهصورت نقطهای و کنترلشده وارد پوست میشود و پوست را برای ترمیم و ساخت کلاژن جدید تحریک میکند. به همین دلیل، لیزر فرکشنال بیشتر برای اسکارهای سطحی تا متوسط، بافت ناصاف پوست و جای زخمهایی مناسب است که لبههای نامنظم یا فرورفتگی ملایم دارند.
اگر جای زخم شما حالت گود، چالهای یا ناهموار دارد، لیزر فرکشنال میتواند به صافتر شدن تدریجی پوست کمک کند. این روش گودی را مثل فیلر سریع پر نمیکند و چسبندگی زیر پوست را مثل سابسیژن آزاد نمیکند؛ بلکه با بازسازی سطح پوست و تحریک کلاژنسازی، ظاهر اسکار آتروفیک را بهمرور بهتر میکند.
نتیجه لیزر فرکشنال معمولاً تدریجی است و برای بهتر شدن جای زخم فرورفته ممکن است به چند جلسه نیاز باشد. اگر اسکار خیلی عمیق، سوراخمانند یا چسبیده باشد، لیزر بهتنهایی کافی نیست و ممکن است همراه با روشهایی مثل سابسیژن، فیلر، میکرونیدلینگ یا TCA CROSS استفاده شود. مراقبت بعد از لیزر، مخصوصاً استفاده از ضدآفتاب و ترمیمکننده، برای کاهش التهاب و جلوگیری از لک اهمیت زیادی دارد.
۵. آر اف میکرونیدلینگ

آر اف میکرونیدلینگ یکی از روشهای پیشرفتهتر برای درمان اسکار فرورفته، جای جوش گود شده و ناهمواریهای پوست است. این روش شبیه میکرونیدلینگ معمولی انجام میشود، اما علاوه بر سوزنهای ریز، از انرژی گرمایی کنترلشده هم استفاده میکند. این انرژی به لایههای عمقیتر پوست میرسد و کلاژنسازی را قویتر تحریک میکند.
این روش بیشتر برای اسکار آتروفیک سطحی تا متوسط، جای جوش فرورفته، منافذ باز و بافت ناصاف پوست مناسب است. اگر گودی جای زخم شما خیلی عمیق یا به بافت زیر پوست چسبیده باشد، آر اف میکرونیدلینگ معمولاً بهتنهایی کافی نیست و ممکن است در کنار سابسیژن، فیلر یا لیزر استفاده شود.
نتیجه آر اف میکرونیدلینگ تدریجی است و معمولاً برای بهتر شدن ظاهر اسکار فرورفته به چند جلسه نیاز دارد. مزیت اصلی این روش این است که نسبت به میکرونیدلینگ ساده، تحریک عمقیتری ایجاد میکند و در بعضی افراد، مخصوصاً پوستهای مستعد لک، ممکن است گزینه مناسبتری نسبت به بعضی لیزرهای تهاجمیتر باشد.
۶. TCA CROSS

TCA CROSS یکی از روشهای تخصصی برای درمان اسکار فرورفته عمیق، باریک و سوراخمانند است؛ مخصوصاً جای جوشهایی که مثل چالههای ریز اما عمیق روی پوست باقی ماندهاند. در این روش، پزشک مقدار بسیار کمی از ماده TCA را فقط داخل فرورفتگی اسکار قرار میدهد تا همان نقطه وارد روند ترمیم شود و کلاژن جدید بسازد.
این روش برای اسکارهای آیسپیک، جای جوش سوراخمانند و بعضی اسکارهای عمیق نقطهای مناسبتر است. اگر جای زخم شما پهن، موجدار، چسبیده یا همراه با کاهش حجم باشد، معمولاً روشهایی مثل سابسیژن، فیلر یا لیزر انتخاب بهتری هستند یا در کنار TCA CROSS استفاده میشوند.
نتیجه TCA CROSS تدریجی است و معمولاً برای بهتر شدن ظاهر اسکار به چند جلسه نیاز دارد. این روش نباید بهصورت خانگی انجام شود، چون استفاده نادرست از TCA میتواند باعث سوختگی، لک یا بدتر شدن جای زخم شود. مراقبت بعد از درمان، مخصوصاً دستکاری نکردن دلمه و استفاده از ضدآفتاب، برای جلوگیری از لک اهمیت زیادی دارد.
۷. پانچ برای اسکار فرورفته

پانچ یکی از روشهای تخصصی برای درمان اسکارهای فرورفته خیلی عمیق، مقاوم و مشخص است؛ مخصوصاً جای جوشهای سوراخمانند، اسکار آیسپیک و بعضی اسکارهای با لبه واضح. در این روش، پزشک با ابزار ظریف پانچ، قسمت گود یا آسیبدیده را بهصورت مستقیم اصلاح میکند؛ یعنی اسکار برداشته میشود، بالا آورده میشود یا در بعضی موارد با پوست سالمتر جایگزین میشود.
این روش بیشتر برای تعداد محدود اسکارهای عمیق کاربرد دارد، نه برای ناهمواریهای وسیع و سطحی پوست. اگر جای زخم شما خیلی عمیق، باریک یا مقاوم است و با روشهایی مثل میکرونیدلینگ یا لیزر بهتنهایی جواب خوبی نمیگیرد، پانچ میتواند یکی از گزینههای درمانی باشد.
نتیجه پانچ بعد از ترمیم پوست بهتر مشخص میشود و ممکن است برای صافتر شدن نهایی سطح پوست، بعد از آن از لیزر فرکشنال، میکرونیدلینگ یا روشهای ترمیمی دیگر استفاده شود. این روش باید توسط پزشک انجام شود، چون انتخاب درست اسکار و مراقبت بعد از درمان در نتیجه نهایی اهمیت زیادی دارد.
۸. تزریق چربی برای اسکار فرورفته

تزریق چربی یکی از روشهای مناسب برای درمان اسکار فرورفته عمقتر، گودیهای وسیعتر و جای زخمهایی است که همراه با کاهش حجم پوست یا صورت دیده میشوند. در این روش، پزشک مقدار کمی چربی را از بدن خود فرد میگیرد، آن را آمادهسازی میکند و به ناحیه فرورفته تزریق میکند تا گودی پوست کمتر شود و سطح آن هموارتر دیده شود.
این روش بیشتر زمانی کاربرد دارد که مشکل فقط یک چاله کوچک یا جای جوش سطحی نیست، بلکه بخشی از پوست حالت کمحجم، فرو رفته یا فرورفتگی وسیع پیدا کرده است. اگر اسکار شما باریک، سوراخمانند یا چسبیده باشد، معمولاً روشهایی مثل TCA CROSS، پانچ یا سابسیژن انتخاب مهمتری هستند.
نتیجه تزریق چربی بعد از کاهش ورم و تثبیت چربی بهتر مشخص میشود. چون بخشی از چربی تزریقشده ممکن است بهمرور جذب بدن شود، در بعضی افراد نیاز به اصلاح یا جلسه تکمیلی وجود دارد. این روش نسبت به فیلر پیچیدهتر است و باید توسط پزشک ماهر انجام شود.
۹. پیلینگ شیمیایی برای اسکار فرورفته

پیلینگ شیمیایی بیشتر برای بهتر شدن لک، تیرگی، زبری و ناهمواریهای سطحی پوست کاربرد دارد. اگر جای زخم یا جای جوش شما بیشتر به شکل لک، تیرگی، کدری یا بافت ناصاف دیده میشود، این روش میتواند به یکنواختتر شدن رنگ و سطح پوست کمک کند.
در این روش، پزشک یا درمانگر متخصص از مواد لایهبردار کنترلشده استفاده میکند تا لایههای سطحی پوست بازسازی شوند. به همین دلیل، پیلینگ شیمیایی میتواند ظاهر بعضی اسکارهای خفیف و ناهمواریهای سطحی را بهتر کند، اما گودی واقعی جای زخم را مثل فیلر پر نمیکند و چسبندگی زیر پوست را مثل سابسیژن آزاد نمیکند.
اگر اسکار فرورفته شما عمیق، چسبیده، سوراخمانند یا پایینتر از سطح پوست است، پیلینگ بهتنهایی معمولاً کافی نیست. در این شرایط، ممکن است پیلینگ فقط به بهتر شدن رنگ و بافت سطحی پوست کمک کند و برای درمان گودی اصلی، روشهایی مثل سابسیژن، فیلر، لیزر، میکرونیدلینگ، پانچ یا TCA CROSS لازم باشد.
۱۰. کرم و پماد
کرمها و پمادهای ترمیمکننده میتوانند برای مراقبت از پوست، کاهش خشکی، قرمزی، التهاب، لک و بهبود کیفیت سطح پوست مفید باشند. اگر جای زخم شما تازه است، پوست تحریک شده یا بعد از درمانهایی مثل لیزر و میکرونیدلینگ نیاز به ترمیم دارد، کرمهای ترمیمکننده نقش مهمی دارند.
اما اگر جای زخم شما واقعاً فرورفته یا گود شده است، نباید انتظار داشته باشید که یک کرم بهتنهایی آن را کامل پر کند. در اسکار آتروفیک، مشکل در لایههای عمقیتر پوست است و معمولاً باید از روشهایی استفاده شود که کلاژنسازی عمقی را تحریک کنند یا گودی را با فیلر، چربی یا درمان ترکیبی بهتر کنند.
11. درمان ترکیبی برای اسکار فرورفته

در بسیاری از افراد، اسکار فرورفته فقط یک شکل ندارد. ممکن است روی پوست شما هم جای جوش عمیق وجود داشته باشد، هم گودی پهن، هم ناهمواری سطحی و هم لک یا تیرگی. به همین دلیل، درمان ترکیبی معمولاً یکی از بهترین انتخابها برای اسکار آتروفیک و جای زخم گود شده است.
در درمان ترکیبی، پزشک بر اساس نوع اسکار، چند روش را کنار هم قرار میدهد. مثلاً اگر اسکار به زیر پوست چسبیده باشد، سابسیژن میتواند نقش اصلی داشته باشد. اگر گودی به دلیل کاهش حجم باشد، فیلر یا تزریق چربی کمککننده است. اگر چالهها عمیق و سوراخمانند باشند، TCA CROSS یا پانچ کاربرد بیشتری دارند. برای ناهمواری سطحی پوست هم معمولاً از لیزر، میکرونیدلینگ یا آر اف میکرونیدلینگ استفاده میشود.
| نوع مشکل در اسکار فرورفته | ترکیب درمانی احتمالی |
|---|---|
| جای زخم گود و چسبیده | سابسیژن + فیلر یا لیزر |
| جای جوش فرورفته سطحی تا متوسط | میکرونیدلینگ، آر اف یا لیزر فرکشنال |
| چالههای عمیق و سوراخمانند | TCA CROSS یا پانچ + لیزر یا میکرونیدلینگ |
| گودی وسیع همراه با کاهش حجم | تزریق چربی یا فیلر + روشهای بازسازی پوست |
| اسکار همراه با لک، تیرگی و ناهمواری سطحی | پیلینگ شیمیایی یا لیزر + ضدآفتاب و مراقبت ترمیمی |
| اسکارهای قدیمی و ترکیبی | ترکیب چند روش بر اساس نوع هر اسکار |
درمان اسکار فرورفته معمولاً یک مسیر چندجلسهای است و نتیجه آن به نوع اسکار، عمق گودی، رنگ پوست، مراقبت بعد از درمان و مهارت پزشک بستگی دارد. اگر روش درست برای هر نوع جای زخم انتخاب شود، ظاهر گودی، چالهها و ناهمواری پوست میتواند بهمرور بهتر و طبیعیتر دیده شود.
سریعترین روش درمان اسکار فرورفته چیست؟
اگر هدف شما سریعتر بهتر شدن ظاهر گودی پوست است، فیلر معمولاً سریعترین تغییر ظاهری را ایجاد میکند، چون گودی را از زیر پر میکند. اما اگر اسکار به بافت زیر پوست چسبیده باشد، سابسیژن میتواند روش مؤثرتری باشد و گاهی همراه با فیلر انجام میشود.
برای اسکارهای سوراخمانند و عمیق، TCA CROSS یا پانچ معمولاً هدفمندتر است. برای اسکارهای سطحیتر و ناهمواری کلی پوست، لیزر، میکرونیدلینگ یا آر اف میکرونیدلینگ گزینههای مناسبتری هستند. بنابراین سریعترین روش برای همه افراد یکسان نیست؛ بهترین روش به نوع، عمق و شکل اسکار شما بستگی دارد.
سخن پایانی
برای درمان اسکار فرورفته یا آتروفیک، اول باید مشخص شود جای زخم شما از چه نوعی است: سطحی، عمیق، چسبیده، سوراخمانند، قدیمی یا همراه با کاهش حجم. اگر فقط لک یا تیرگی دارید، کرم و مراقبت پوستی میتواند کمک کند. اما اگر پوست واقعاً گود شده، معمولاً باید از روشهایی مثل سابسیژن، فیلر، میکرونیدلینگ، لیزر، TCA CROSS یا پانچ استفاده شود.
کرمها و پمادها میتوانند کیفیت پوست را بهتر کنند، اما درمان اصلی گودی واقعی نیستند. بهترین نتیجه زمانی به دست میآید که درمان بر اساس نوع اسکار انتخاب شود و در صورت نیاز، چند روش بهصورت ترکیبی انجام شود.